Özbekistan’da gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda, 6. yüzyıla tarihlenen ve “Türk-Kağan” ibaresi taşıyan nadir bir madeni para gün yüzüne çıkarıldı. Bu keşif, Türk tarihine dair önemli bilgiler sunarak, Köktürkler Dönemi’ne ait parasal sistem ve siyasi yapı hakkında yeni perspektifler kazandırıyor.
Söz konusu sikke, Taşkent yakınlarındaki antik şehir kalıntılarında bulundu ve Soğdça yazısıyla “Türk-Kağan” ifadesini içerdiği düşünülüyor. Bu parayı bulan Prof. Dr. Gaybulla Babayarov bulunan yirmiden fazla sikkeden üçünün żpγw “jabgu”; beşinin cpγw x’γ’n “cabgu-kağan” ve dokuzunun x’γ’n “kağan” yazılı olduğunu ifade etti. Ancak iki çeşit sikkede yer alan twrk x’γ’n “Türk-Kağan” ibaresi, bu sikkeler arasında özel öneme sahip. Bu ifade, daha önce 8. yüzyılda Orhun Yazıtları’nda görülmüş olsa da, bu keşif, “Türk” kelimesinin geçtiği en eski belgenin bu sikkeler olabileceği anlamına geliyor.
Sikkenin, Batı Köktürk Kağanlığı’nın kurucularından İstemi Kağan’ın Fergana bölgesindeki torunlarına ait olabileceği düşünülüyor. Bu da, dönemin siyasi yapısının ve bölgesel yönetimlerin parasal sistem üzerindeki etkisini gösteriyor.
Keşif, Türk tarihinin erken dönemlerine ışık tutarak, Köktürklerin siyasi ve kültürel yapısının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlıyor. Ayrıca, “Türk” kimliğinin tarihsel süreçteki gelişimini ve bu kimliğin devlet yapısı içindeki yerini somut bir örnekle ortaya koyuyor. Ayrıca Babayarov’a göre bu keşif, “Köktürklerin göçebe yaşam tarzına sahip olduğu ve bundan dolayı paraya ihtiyaç duymadığı” yargısını da çürütmekte. Bu ünvanların sikkelerde kullanılması, Köktürk Kağanlığı’nın devlet yapısının ve egemenlik anlayışının somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Kaynak: TRT Haber
Bir Cevap Yazın