Kâşgarlı Mahmud Dil ve Edebiyat Dergisi, bilimsel tarafsızlığı ve etik değerleri gözeterek yayın sürecini yürütmektedir.
Kâşgarlı Mahmud Dil ve Edebiyat Dergisi, yılda iki kez, Haziran ve Aralık aylarında yayımlanır. Her yılın sonunda, o yıla ait yıllık dizin hazırlanarak Aralık sayısından dijital olarak yıllık sayı yayımlanır. Editör ekibin kararıyla yıl içinde özel sayı(lar) da çıkarılabilir. Ayrıca, dergi yayımlandıktan sonraki bir ay içinde, Yayın Kurulu tarafından belirlenen uluslararası indeks kurumlarına gönderilir.
Dergi; dil ve edebiyat alanına giren bütün ana bilim dallarında kaleme alınmış akademik çalışmaları kamuoyuna sunmayı amaçlamaktadır. Bunun yanı sıra, Türk dünyasının dil ve edebiyat, folklor, tarih, kültür alanlarında özgün ve yaratıcı çalışmalara yer verilir. Ayrıca, Türk dünyasına ait önemli eser ve şahsiyetleri tanıtan veya değerlendiren yazılar da yayımlanabilir.
Dergiye gönderilen çalışmaların daha önce hiçbir yerde yayımlanmamış olması gerekmektedir. Ancak, bilimsel toplantılarda sunulmuş bildiriler, bu durum çalışmanın ilk sayfasında künye bilgilerinin altında dipnot olarak açıkça belirtilmek koşuluyla değerlendirmeye alınabilir.
Kâşgarlı Mahmud Dil ve Edebiyat Dergisi’nin yayın dili Türkiye Türkçesidir. Yayın ilkelerine uygun olmak kaydıyla, farklı diller ve diğer Türk lehçelerinde hazırlanmış makalelere de yer verilebilir. Ayrıca, dergide çeviri yazılar ve kitap tanıtımları da yayımlanabilir.
YAZARLAR İÇİN DEĞERLENDİRME SÜRECİ
Kaşgarlı Mahmud Dergisi’ne gönderilen makaleler aşağıdaki aşamalar doğrultusunda incelenir:
1. Ön Değerlendirme: Editörler, makalenin derginin kapsamına uygun olup olmadığını, etik kurallara uyup uymadığını ve akademik standartlara sahip olup olmadığını kontrol eder. Bu aşamada etik ihlal tespit edilirse makale reddedilir. Diğer hâllerde çalışma hakem değerlendirmesine gönderilir.
2. Hakem Değerlendirmesi:
· Makaleler, alanında uzman en az iki hakeme gönderilir. Uyumsuzluk hâlinde üçüncü hakeme gönderilir.
· Hakemlik süreci çift kör hakemlik ilkesiyle yürütülür.
· Hakemlerden gelen raporlar doğrultusunda makale kabul edilir, düzeltme istenir veya reddedilir.
· Düzeltme istenen makaleler, yazar tarafından düzenlendikten sonra tekrar incelenir.
3. Son Karar: Editör kurulu, hakem değerlendirmeleri sonucunda nihai kararı verir ve yazar bilgilendirilir.
4. Yayın Hazırlığı: Kabul edilen makaleler, dil ve yazım kontrolü yapıldıktan sonra yayın programına alınır.
· Yayımlanan yazılarda yer alan veri, yorum ve görüşlerin sorumluluğu yazarlarına aittir.
· Yayımlanan yazılar için telif ödenmez ve yayın hakları da Kâşgarlı Mahmud Dil ve Edebiyat Dergisi’ne devredildiği yazar tarafından kabul edilmiş olur.
YAZAR İÇİN ETİK SORUMLULUKLAR
· Yazarlar, makalelerinin özgün ve alanlarına bilimsel katkı sağlayan çalışmalar olmasını garanti etmelidir.
· İntihal (plagiarism), sahte veri sunumu ve etik ihlaller kabul edilemez.
· Birden fazla dergiye aynı çalışma ile gönderim yapılamaz.
· Yazarların aynı yıl içerisinde birden fazla çalışması yayımlanmaz.
· Etik kurul izni gerektiren çalışmalar için ilgili belgenin sunulması zorunludur.
· Dergimize gönderilen çalışmalarda tüm yazarların bilimsel katkı düzeyleri açıkça belirtilmelidir. Yazar katkı beyanında, her bir yazarın çalışmaya sağladığı katkı (örneğin: kavramsallaştırma, veri toplama, analiz, yazım vb.) ifade edilmelidir. Katkısı bulunmayan kişilerin yazar olarak gösterilmesi veya katkısı olan kişilerin yazarlar arasında yer almaması etik ihlal olarak değerlendirilir.
· İntihal raporu çalışma gönderilirken dergi ile paylaşılmalıdır. Dergiye gönderilen makaleler, editör sürecinin başında Turnitin, iThenticate vb. intihal tespit programı ile incelenmiş olmalıdır. Benzerlik oranı %20’yi aşan çalışmalara dergide yer verilmeyecektir.
· Birden fazla yazarlı çalışmalarda yazarların katkı oranları belirtilmelidir.
HAKEMLER İÇİN ETİK SORUMLULUK
· Değerlendirmeler tarafsız ve bilimsel olmalıdır.
· Gizlilik ilkelerine sadık kalınmalı ve makale yazarlarıyla doğrudan iletişime geçilmemelidir.
· Herhangi bir çıkar çatışması durumunda editör bilgilendirilmelidir.
EDİTÖRLER İÇİN ETİK SORUMLULUKLAR
· Makalelerin tarafsız ve çağdaş, bilimsel ilkeler doğrultusunda değerlendirilmesini sağlamak.
· Yayın sürecinde şeffaflığı ve akademik etik kuralların korunmasını dikkate almak.
· Hakemlik sürecinin gizliliğini korur.
· Çıkar çatışması bulunan çalışmalarda değerlendirme sürecine dahil olmaz
· Etik ihlal şüphesi bulunan durumlarda gerekli incelemeleri başlatır ve süreci yürütür.
ETİK İHLAL DURUMUNDA İZLENECEK SÜREÇ
Kâşgarlı Mahmud Dil ve Edebiyat Dergisi, yayın etiği ihlali şüphesi bulunan durumlarda COPE yönergelerini esas alır.
Etik ihlal şüphesi; intihal, veri uydurma veya çarpıtma, çifte yayın, haksız yazarlık ve benzeri durumları kapsar.
Bu tür durumlarda aşağıdaki süreç izlenir:
- Editör kurulu, ilgili çalışma hakkında ön inceleme yapar.
- Gerekli görüldüğünde yazardan savunma talep edilir.
- İhlalin doğrulanması durumunda:
- Değerlendirme sürecindeki makale reddedilir.
- Yayımlanmış makale ise geri çekme (retraction) süreci başlatılır.
- Gerekli hallerde yazarın bağlı olduğu kurum bilgilendirilir.
Tüm süreç gizlilik ilkesi çerçevesinde yürütülür.
Geri Çekme ve Düzeltme Politikası
Dergimizde yayımlanan makalelerde ciddi hata, etik ihlal veya bilimsel geçerliliği etkileyen bir sorun tespit edilmesi durumunda düzeltme veya geri çekme işlemleri uygulanır.
- Düzeltme (Correction / Erratum):
Küçük hatalar (yazım, veri sunumu vb.) için düzeltme yayımlanır.
- Geri çekme (Retraction):
İntihal, veri uydurma veya ciddi etik ihlal durumlarında makale geri çekilir.
Geri çekilen makaleler dergi arşivinden kaldırılmaz; ancak ilgili makale açıkça “geri çekilmiştir” ibaresi ile işaretlenir ve gerekçesi kamuoyu ile paylaşılır.
Şikayet ve İtiraz Süreci
Dergimize gönderilen çalışmalarla ilgili olarak yazarlar, hakemler veya üçüncü kişiler şikayet ve itirazda bulunabilir.
· Yazarlar, hakem raporlarına ve editör kararlarına gerekçeli şekilde itiraz edebilir.
· Tüm itiraz ve şikayetler editör kurulu tarafından incelenir. Gerekli durumlarda bağımsız görüş alınabilir.
·Nihai karar şeffaflık ve adalet ilkeleri doğrultusunda verilir.
· Tüm başvurular gizlilik esasına göre değerlendirilir.
Yapay Zekâ Kullanım Politikası
Kaşgarlı Mahmud Dil ve Edebiyat Dergisi, bilimsel yayıncılıkta etik ilkelere bağlılığı esas alır. Bu kapsamda, yapay zekâ (YZ) ve otomatik içerik üretim araçlarının kullanımı aşağıdaki esaslar çerçevesinde değerlendirilir:
1. Yazar Sorumluluğu
Yazarlar, makale hazırlık sürecinde yapay zekâ araçlarından yararlanmışlarsa bunu açıkça beyan etmekle yükümlüdür. Yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin doğruluğu, özgünlüğü ve etik uygunluğu tamamen yazarların sorumluluğundadır.
2. Yazarlık Kriterleri
Yapay zekâ araçları (örneğin dil modeli sistemleri), bilimsel bir yayında yazar olarak gösterilemez. Yazarlık, yalnızca akademik katkı sağlayan gerçek kişilere aittir.
3. Kullanım Alanları
Yapay zekâ araçları;
- Dil ve yazım düzeltmeleri,
- Metin düzenleme,
- Özetleme veya çeviri desteği
gibi yardımcı amaçlarla kullanılabilir. Ancak, bilimsel analiz, yorum ve özgün katkı tamamen yazarlara ait olmalıdır.
4. Etik ve İntihal
Yapay zekâ kullanılarak oluşturulan içeriklerin intihal içermemesi gerekmektedir. Dergimiz, tüm gönderileri intihal tespit yazılımları ile incelemekte olup etik ihlallerde ilgili mevzuat uygulanır.
5. Editöryal Süreçte Yapay Zekâ Kullanımı
Editörler ve hakemler, değerlendirme sürecinde gizliliği ihlal edecek şekilde yapay zekâ araçlarını kullanamaz. Hakemlik süreci insan değerlendirmesine dayanır.
6. Şeffalık İlkesi
Yapay zekâ kullanımına ilişkin beyanlar, makalenin sonunda “Etik Beyan” veya “Teşekkür” bölümünde açıkça belirtilmelidir.
Kâşgarlı Mahmud Dil ve Edebiyat Dergisi, yayın etiği konusunda Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen etik yayıncılık ilkelerini (https://publicationethics.org/) benimsemektedir. Derginin Editörü, Yayın Kurulu Üyeleri ve Hakemlerinin, COPE tarafından yayımlanan etik ilkeler çerçevesinde hareket etmeleri beklenir.