TÜRK BİLMECELERİNDE DEĞERLER EĞİTİMİ
Yazarlar: Murat YILDIZ, Ali YAKICI
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-5714-6957, https://orcid.org/0000-0001-9461-7324
Özet:
Türk Halkının Bilmeceleri adlı eserde yer alan bilmece metinlerindeki değerleri bulmaya yönelik olan bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi kullanılarak bir araştırma modeli oluşturulmuştur. Çalışmaya ilişkin veriler kaynak taraması yoluyla elde edilmiştir. Veriler önce betimsel analiz yöntemiyle tematik olarak sınıflandırılmıştır ardından içerik analizi ile incelenmiştir. Çalışmada Türk Halkının Bilmeceleri adlı eserde yer alan bilmece metinlerindeki değerlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda değerler kardeşlik, yoldaşlık, bayram, bayram, farz, sünnet, sır saklama gibi kavramların kodlanmasıyla millî, manevi, ahlaki, kültürel ve evrensel değerler olarak sınıflandırılmıştır. Eserde değerleri doğrudan ve dolaylı olarak içeren bilmece sayısı altmış bir olarak tespit edilmiştir. Bilmece metinlerinde en çok yer verilen değerlerin manevi değerler olduğu görülmüştür. Öğrencilerin Türk edebiyatına ait eserlerden biri olan bilmeceler aracılığıyla millî, manevi, ahlaki, kültürel ve evrensel değerleri anlamaları için öğretim programlarında bilmecelere yeterince yer verilmesi
önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Bilmece, Değer, Değerler Eğitimi, Toplum.
Abstract:
In this study, which aims to identify the values found in the riddle texts in the work Turkish Folk Riddles, a research model was developed using document analysis, one of the qualitative research methods. The data related to the study were obtained through a literature review. The data were first thematically categorized using descriptive analysis and then examined through content analysis. The study aimed to determine the values present in the riddle texts in the work Turkish Folk Riddles. In this context, values such as brotherhood, companionship, religious holidays, religious duties (fard and sunnah), and keeping secrets were coded and classified under national, piritual, moral, cultural, and universal values. It was determined that sixty-one riddles in the work contain values either directly or indirectly. It was observed that spiritual values were the most frequently represented in the riddle texts. It was suggested that riddles—one of the works of Turkish literature—should be sufficiently included in educational curricula to help students understand national, spiritual, moral, cultural, and universal values.
Key Words: Riddle, Value, Values Education, Society.
Atıf: Yıldız, M. ve Yakıcı, A. (2025). Türk Bilmecelerinde Değerler Eğitimi. Kâşgarlı Mahmud Dil ve Edebiyat Dergisi, 1(1), 18-42.